Cultuur snuiven

Interview met Jan Willem Kok, voorzitter van het bestuur van de Stichting Burcht te Wedde

 

Een toekomst voor de Burcht te Wedde

De eeuwenoude burcht in Wedde heeft een roemrucht verleden, niet in de laatste plaats omdat het strategisch lag aan de weg Groningen-Duitsland. Krijgshandelingen zijn deze borg niet bespaard. En de burcht was ook getuige van andere gruweldaden. Zo vonden hier in de 16de eeuw heksenprocessen plaats waarbij zeker 19 vrouwen werden veroordeeld tot de brandstapel. De Addinga’s hadden als borgbewoners invloed op het bestuur, spraken recht en speelden dientengevolge een bepalende rol in Westerwolde. Die werd niet altijd door de bevolking in dank afgenomen. Twee leden van het geslacht moesten dit zelfs met de dood bekopen. Alhoewel moord en doodslag voorbij zijn, is er af en toe nog steeds sprake van roerige tijden. Jan Willem Kok, voorzitter van de Burcht te Wedde,schetst een beeld van de afgelopen twintig jaar.

 

  De Burcht in de steigers

 

Jan Willem, kun je de geschiedenis van de burcht schetsen vanaf de aankoop in 1990 door de gemeente Bellingwedde?

In 1990 kocht de gemeente Bellingwedde het huis voor het symbolische bedrag van 1 gulden van het waterschap. Vanaf 1977 had de Streekraad Oost-Groningen er een onderkomen gevonden. De Streekraad groeide in taken en in omvang. Daardoor werd begin jaren 90 de behoefte gevoeld aan uitbreiding van kantoorruimte. De zolder werd voor dat doel geschikt gemaakt en de afdeling milieu vond hier domicilie. Toen de laatste bewoners, de familie Koning, in het midden van de jaren vijftig vertrokken,  verkochten zij het aan het waterschap, die een grootschalige restauratie liet uitvoeren. Er is toen ook meteen archeologisch onderzoek verricht. Het  binnenterrein werd aangepast. De burcht werd bijna steen voor steen weer opgebouwd. Vanaf 2000 werd het voortbestaan van de Streekraad regelmatig ter discussie gesteld ook omdat de groei ervan tot staan was gekomen. Deze organisatie is toen elders ondergebracht. Inmiddels werden via een informele weg ondernemers aangemoedigd met plannen te komen die de toekomst van de burcht moesten garanderen. Dat was het moment waarop de ondernemers Janson, Kuijer en Ferrari in beeld kwamen. De burcht werd bijna verkocht aan Peter Kuijer, die hierin een horecavoorziening wilde onderbrengen. Frank Ferrari, die het plan had in de Burcht een kinderhotel te vestigen en hierover al vergaande onderhandelingen voerde met de gemeente en bovendien een flink bedrag wilde investeren, kwam hiertegen in het geweer en spande een rechtszaak aan. Een raadslid diende bovendien een klacht in bij de Europese Commissie. Het gevolg was, dat de gemeente de beoogde verkoop stopzette. Dit alles leidde eind 2006 tot een impasse. Hoe nu verder? Uiteindelijk nam horecaondernemer Leo Janson het initiatief en regelde een gesprek met ondernemers en gemeente. De intenties werden in de zomer van 2007 op papier gezet. Er werden afspraken gemaakt over wie welk deel voor zijn rekening zou nemen.

 

Hoe ben je bij de Burcht betrokken geraakt?
Er werd een speciale stichting opgericht, bestaande uit de drie ondernemers, een vertegenwoordiger van de dorpsraad en een onafhankelijk voorzitter. Voor die laatste functie werd ik benaderd. Ik was inmiddels niet meer werkzaam voor het waterschap en was ook geen lid meer van de Staten van Groningen en had ‘dus’ tijd. En je weet hoe dat gaat: om je over te halen wordt er gezegd dat het je echt niet meer tijd kost dan een paar uur  en dat er maar eens in de zoveel tijd wordt vergaderd.  Ik ben vanaf 2007 voorzitter van de Stichting de Burcht te Wedde.  

 

Wat is het doel van de Stichting?

Het doel is enerzijds het in stand houden van de Burcht met de tuinen en anderzijds  het beheren van een kinderhotel dat wil zeggen het organiseren en verzorgen van  korte vakanties voor kwetsbare kinderen. Maar ook het realiseren van een cultureel centrum in Westerwolde door het faciliteren van de openbare functies – op de begane grond en de 1ste verdieping - van de Burcht en de tuinen. Zo willen we kunst, theater en muziek evenementen organiseren.

 

Zijn deze doelen in overeenstemming met het gebouw; had een museum bijvoorbeeld niet meer voor de hand gelegen?

Ik weet hoe moeizaam het is om als museum de exploitatie rond te krijgen. En bovendien is er al veel op dat gebied in Oost-Groningen. We hebben nog wel overwogen een museumpje te realiseren op de parkeerplaats, maar dat is toch te minimaal. De gemeente stelt 1,5 ton beschikbaar voor het achterstallig onderhoud van de tuin en dus niet voor het gebouw.

 

De Burcht wordt semi-museaal. Verzamelaars worden uitgenodigd stukken in bruikleen af te staan waarmee we willen proberen een middeleeuwse sfeer in een deel van de Burcht te creëren. Per kamer wordt vastgesteld welk tijdsbeeld bepalend is voor de inrichting. Zo krijgen we ook een Koningskamer geïnspireerd op de 19de eeuw. We werken  met een stel jonge interieurontwerpers, maar onze opdracht is niet gemakkelijk en onze ambities zijn groot. Dat wil zeggen: een modern comfort en inrichting met een ‘vette knipoog naar het verleden’. Met de huidige interieurontwerpers gaan we wel verder, maar met een wat aangepaste opdracht.

 

En nu?

We zijn nu op zoek naar de spreekwoordelijke schaap-met-de-vijf-poten, die met veel deskundigheid, ervaring en creativiteit ons en de interieurontwerpers kan verder helpen in bijzonder bij de semi- museale inrichting van de vele ruimten. De ambtelijke secretaris van het bestuur, Hans Elbersen, is projectleider voor de vele dagelijkse algemene organisatorische zaken, bijvoorbeeld de vele subsidieaanvragen. Zo is hij niet verantwoordelijk voor de bouwplannen van de tuin en burcht. Voor de binnentuin hebben we tuinarchitect Peter Verhoeff van de stichting PHB gevraagd een plan te ontwerpen en OVT-architecten – in bijzonder Jan Willem Zuidema -  uit Groningen is verantwoordelijk voor de bouw- en installatiekundige zaken. De stichting Landschapsbeheer Groningen helpt ons bij de inrichting en onderhoud van de tuinen.


  De Burcht uit de steigers

 

Tot slot: wanneer gaat de Burcht open voor het publiek?
De restauratie nadert zijn voltooiing. De oplevering verwacht ik rond de kerst, het gebouw is dan klaar. Vervolgens gaan we ons bezighouden met de inrichting, die waarschijnlijk in mei of juni 2011 gereed is. Het is ook de bedoeling om kunst- en educatieprojecten in 2011 te gaan uitvoeren, die deels in de tuin worden gerealiseerd. Er is nog veel te doen. We zullen in ieder geval ook een beroep doen op het Museumhuis voor advies en ondersteuning.

Voor meer informatie over de Burcht kunt u contact opnemen met Hans Elbersen, telefoon (0597) 85 04 31.